Krijgen militairen ook een nieuwe ambtelijke status?

Krijgen militairen ook een nieuwe ambtelijke status?

De Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) is door de Eerste Kamer aangenomen op 8 november 2016. Deze wet betekent een aanzienlijke wijziging binnen het ambtenarenrecht. De nieuwe rechtspositie voor ambtenaren wordt zometeen een samensmelting van het Burgerlijk Wetboek, collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s) en de nieuwe Ambtenarenwet. De arbeidsverhoudingen bij de overheid worden grotendeels gelijk getrokken met die van werknemers in het bedrijfsleven. Het plan is dat de nieuwe wet op 1 januari 2020 in werking treedt.

De ambtelijke status

De ambtelijke status verdwijnt niet. In de nieuwe Ambtenarenwet zoals die na de normalisering geldt, worden alle bepalingen opgenomen die speciaal voor overheidswerknemers gelden. Gezamenlijk vormen die bijzondere bepalingen de ambtelijke status. Dit zijn bijvoorbeeld bepalingen over nevenwerkzaamheden, financiële belangen, vertrouwensfuncties, geheimhoudingsplicht, verbod om giften aan te nemen, beperking van de vrijheid van meningsuiting en het afleggen van de eed of belofte.

Private arbeids- en ontslagrecht voor ambtenaren

Zoals opgemerkt gaat voor ambtenaren het private arbeids- en ontslagrecht gelden. Dit betekent dat voor het ontslag toestemming moet worden gegeven door het UWV of de kantonrechter. De procedure bij ontslag verandert, maar de overheidswerkgever moet nog steeds een goede reden hebben voor het ontslag. Zoals nu ook in het ambtenarenrecht is bepaald.

Collectieve arbeidsvoorwaarden

De arbeidsvoorwaarden worden in het overleg van werkgevers en vakbonden besproken en vastgelegd in cao’s. De overheidswerkgevers zijn straks vrij om wel of niet een cao te sluiten, zoals werkgevers in het bedrijfsleven. Ook zijn zij vrij in de keuze van de vakbonden waarmee zij onderhandelen en waarmee zij een cao sluiten. Een zo groot mogelijke steun voor de cao onder het personeel blijft evenwel van belang.

Geen gevolgen voor arbeidsvoorwaarden

De arbeidsvoorwaarden van ambtenaren veranderen niet door de nieuwe wet. Bezoldiging, eindejaarsuitkering of vakantiedagen blijven in de arbeidsovereenkomst van kracht, zoals nu ook het geval is. In de nieuwe cao’s kunnen werkgevers en vakbonden wijzigingen in de arbeidsvoorwaarden afspreken.

Voor wie geldt de nieuwe wet?

De nieuwe wet geldt voor de meeste ambtenaren. Medewerkers van overheidswerkgevers die nu al een arbeidsovereenkomst hebben, komen erbij. Dit zijn medewerkers van:

  • De Nederlandsche Bank;
  • Sociale Verzekeringsbank;
  • UWV.

Militairen vallen niet onder de Wnra

Militairen vallen niet onder de Wnra, maar behouden hun eigen rechtspositie.

Aan een militair worden in het kader van de arbeidsvoorwaarden en rechtspositie bijzondere eisen gesteld en verplichtingen opgelegd. Deze eisen en verplichtingen zijn deels neergelegd in de Militaire Ambtenarenwet 1931 en houden verband met de taken van de krijgsmacht. Deze taken zijn vastgelegd in de Grondwet. Het uitgangspunt is dat de krijgsmacht onder alle omstandigheden beschikbaar en inzetbaar moet zijn gezien het belang van de Staat en Defensie als overheidswerkgever. Het is met name vanwege dit uitgangspunt dat een militair te maken heeft met bijzondere eisen en verplichtingen die in andere arbeidsorganisaties in mindere mate of niet voorkomen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de situatie dat de krijgsmacht de personeelsinzet moet kunnen garanderen, zodanig dat die militairen zonder hun instemming uit moet kunnen zenden naar gebieden overal ter wereld. Zoals bij de inzet van internationale vredesmissies en voor de bescherming van de belangen van het Koninkrijk.

Wanneer treedt de Wnra in werking?

Het plan is dat de Wnra met ingang van 1 januari 2020 in werking treedt.

Over de auteur

De auteur van deze website is mr. Krystle Aaron-de Bies, advocate en mediator bij Witlox Snijders Advocaten in Amsterdam.

Voorafgaand aan haar beëdiging als advocate is Krystle tien jaren als militair juriste bij het Ministerie van Defensie werkzaam geweest. In de functie van militair juriste heeft Krystle diverse juridische functies uitgeoefend. Zo heeft zij als procesvertegenwoordiger bij diverse rechtbanken geprocedeerd. In haar laatste functie adviseerde Krystle de Commandant Koninklijke Marechaussee over diverse rechtspositionele kwesties met name op het gebied van integriteit. Zij was belast met de afhandeling van complexe ontslagzaken.

Gezien haar achtergrond heeft Krystle een specifieke deskundigheid in het militaire ambtenarenrecht.

Ook is Krystle deskundig op het gebied van het bestuursrecht. Zo heeft zij de hoog aangeschreven postacademische specialisatieopleiding Algemene wet bestuursrecht aan de Grotius Academie succesvol afgerond.

Om haar (militaire) expertise op peil te houden is Krystle ook lid van diverse specialisatieverenigingen. Zo is Krystle lid van de Militaire Balie en de Vereniging Ambtenaar & Recht.

Buiten de advocatuur is Krystle als vrijwilliger verbonden aan een maatschappelijke instelling die professionele zorg en begeleiding biedt aan onder meer daklozen.

Vragen en antwoorden

Geen vragen en antwoorden gevonden